Ontvang de nieuwsbrief en de gratis videotraining

'In 3 Stappen naar een Spannende Tekst'

Een minicursus factchecken

6 februari 2020 • Geen categorie

Vandaag volg ik mijn emotie. Ik sluit mijn computer af, en sluip de trap af naar mijn benedenburen. Hebben ze weer ruzie, net als iedere avond? Jazeker, ik hoor hen nu heel duidelijk: hij brommend vloekend, zij hoog en huilerig. En dus bel ik aan: ‘Ik merk dat jullie ruzie hebben. Wat leuk! Ik ben ook boos. Mag ik meedoen?’

Dat klinkt een tikje vreemd, nietwaar?

Maar toch… het sluit goed aan bij onze cultuur. Iedere week nemen duizenden Nederlanders deel aan een ruzie met volslagen onbekenden. En dat zonder dat ze alle feiten scherp op een rijtje hebben. Ze zijn namelijk boos. Heel boos.

Rechtspraak

Hoe dat komt? Heel vaak is het een rechterlijke uitspraak. En nee, dan gaat het zelden over iemand die levenslang heeft gekregen terwijl er misschien nog ruimte was voor twijfel. De boosheid richt zich bijna altijd tegen een vrijspraak of een taakstraf.

Dat gaat aldus. Een groot landelijk dagblad pakt uit met een kop als: ‘Kinderverkrachter gaat vrijuit vanwege islamitische opvoeding’. En daarmee scoort die krant een reactie of 450 – en die zijn bijna allemaal boos. Boos op de islam, boos op de rechters, en boos op de regering die het allemaal toelaat. Het algemeen gevoelde sentiment: dit is toch niet te geloven?

Niet te geloven inderdaad. Maar dat is ook het opmerkelijke: want al die 450 lezers geloven het wél. Onvoorwaardelijk. Niemand die bij zo’n bericht de wenkbrauwen fronst, niemand die de feiten eens grondig gaat checken.

Verslavend

Dat is ook logisch. Want boosheid staat bekend als negatieve emotie, maar dat is natuurlijk onzin. 40 dagen zonder seks, drank en lekker eten – dat houden mensen wel vol. Maar geef geharde twitteraars en reageerders een boosheidsverbod, en plotseling staan ze oog in oog met de doelloosheid van het bestaan.

Natuurlijk, ze weten het wel: iedere mening is gebaseerd op een gebrek aan kennis. En natuurlijk, je moet je gevoelens pas toelaten als je de feiten grondig hebt gecheckt. Maar toch… al die gecheckte details maken het leven te waar om mooi te zijn. Je wil je geliefde niet zien op een pet-scan of een röntgenfoto, je wilt niet weten hoe de kerstkip is geslacht. Je wilt geen feiten die je boosheid kunnen verdrijven.

LJN

Wat zeg je? Voor jou geldt dat niet? Jij hecht juist wel aan factchecken? Dan heb ik een tip voor je. Kom je een nieuwsbericht tegen dat een tikje onwaarschijnlijk klinkt? Een Noord-Afrikaan die 300 baby’s heeft geofferd aan de oorlogsgod Moloch, en van de Hoge Raad een schadevergoeding meekrijgt omdat de politie dit soort oude tradities had moeten respecteren? Google dan een paar trefwoorden in – Moloch 300 baby’s – samen met de toevoeging LJN. Dan vind je de letterlijke uitspraak van de rechter, als die al bestaat. Zo kun je nagaan op welke feiten die uitspraak is gebaseerd.

Hoe is het nu? Misschien ben je nog steeds boos. Maar dan op mij. Vanwege dit stukje. Dat zou mooi zijn, want dan krijg ik ook eens 450 reacties. En misschien komen er zelfs 450 lezers met een afgezaagde dubbelloops naar Leiden. Welnu, in dat laatste geval ben je hartelijk welkom. Niet bij mij, maar wel bij mijn benedenburen. Die zijn ook boos. En er is nog plaats.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *